Blog: 'Waarom je moet herstellen na je werk'

Wido Oerlemans, arbeids- en gezondheidspsycholoog

Iedere dag wil je zo goed mogelijk voldoen aan uitdagingen op je werk. Of dat nu fysiek of mentaal is. Dat kost energie. Dat is helemaal niet erg, zolang je maar op tijd pauzeert en goed herstelt aan het einde van je werkdag. Anders begin je de volgende dag met 1-0 achterstand.

Als je te lang aaneengesloten werkt of je werk niet goed loslaat na een inspannende werkdag, dan herstel je onvoldoende. En dan vraagt hetzelfde werk de volgende werkdag extra inspanningen van je – als je tenminste op hetzelfde niveau wilt blijven werken. Een keertje s ’avonds doorwerken, is niet zo’n probleem. Het wordt wel een probleem als je gedurende een langere periode onvoldoende herstelt. Dan kom je in een negatieve spiraal: je raakt steeds meer vermoeid en moet steeds meer inspanning leveren voor hetzelfde resultaat. En dan raakt je batterij écht op. Met grote gevolgen voor je weerbaarheid en gezondheid. Het kan leiden tot chronische slaapproblemen, burn- outklachten en verzuim. Herstel dus op tijd.

Altijd bereikbaar zijn heeft zijn keerzijde
Nu er steeds meer plaats- en tijdonafhankelijk wordt gewerkt, is het belangrijk om oog te hebben voor je herstelmomenten. Met een smartphone, laptop of tablet is iedereen up-to- date en bereikbaar. Heel mooi, maar de verleiding om door te werken tijdens je vrije tijd is daardoor veel groter. En dat heeft direct gevolgen voor je herstel.

Hoe herstel je?
Kijk heel goed naar je balans tussen werk- en rusttijden. Neem je voldoende pauze (herstelmomentjes) op je werk en ‘schakel je ‘s avonds echt af’? Wat zijn de ongeschreven regels in de organisatie waar je werkt? Is er sprake van een ‘doorwerkcultuur’ of is er juist ruimte voor flexibiliteit? Kijk daarnaast zelf kritisch naar je eigen gedrag. Heb je sociale activiteiten of leuke hobby’s naast je werk waardoor je voldoende loskomt van je werkinspanningen? Beweeg je voldoende, eet je gezond? Zorg dat je dagelijks goed herstelt waardoor je de volgende dag weer helemaal klaar bent voor de eisen die het werk aan je stelt. Alleen in het weekend herstellen is niet voldoende.

Negatieve spiraal
Te lang doorwerken heeft niet alleen gevolgen voor onder andere je responstijd, welbevinden en bevlogenheid, er ontstaan ook meer ongelukken op de werkvloer. Als je uitgerust aan een werkdag begint, kun je meer aan en presteer je beter. Als je vermoeid aan een werkdag begint, kun je minder aan. Als je niet op tijd herstelt, wordt het steeds moeilijker om weer helemaal terug te komen op je oude niveau en kom je in een negatieve spiraal. Dus investeer in jezelf en ontspan. Het is nog fijn ook.

 

Wido Oerlemans is gepromoveerd op arbeidsgerelateerde gezondheid en werkte bij de Erasmus Universiteit en de Technische Universiteit Eindhoven. Hij deed onder meer onderzoek naar het bevorderen van een gelukkige leefstijl en werkgerelateerd herstel in samenwerking met organisaties als VGZ, NOC/NSF, Kinderhulp en ActiZ. Wido werkt nu bij het kenniscentrum van HumanCapitalCare.