Gevolgen slaapgebrek op de werkvloer zijn groot

Zo’n 30 procent van de Nederlanders heeft last van slaapklachten, variërend van licht tot ernstig. Veel werkgevers vinden dat een privéprobleem. Onterecht of niet, de gevolgen voor werkgevers zijn groot. Hoe voorkomt u dit? 15 maart is het Internationale Dag van de Slaap, een mooi startmoment?

 

Het belang van slaap

Een goede nachtrust is essentieel voor de gezondheid, stelt de Hersenstichting. Naast het bevorderen van lichamelijk herstel, heeft slaap een belangrijke invloed op ons geheugen: door slaap kunnen we onthouden wat we overdag geleerd hebben. Ook helpt slaap bij het schoonhouden van de hersenen. Tijdens de slaap krijgen de hersenen als het ware een ‘wasbeurt’.

 

Kwaliteit en kwantiteit

Het aantal uren slaap dat iemand nodig heeft, hangt samen met iemands leeftijd, maar is ook afhankelijk van de gezondheid en de activiteiten die iemand verricht en de mate van stress. Gemiddeld heeft iemand van 18 tot 65 jaar 7-9 uur slaap nodig. Volgens een strategische verkenning van het Trimbos instituut slapen Nederlanders 10 procent minder dan de aanbevolen slaapduur en komen er vaak slaapklachten voor. Die hebben te maken met zowel de kwantiteit als de kwaliteit van slaap.

Dat slechte slaap bij volwassenen de gezondheid en het functioneren verslechtert, is vooral aangetoond voor het verband tussen slaapduur en een aantal veelvoorkomende aandoeningen zoals obesitas, diabetes, kanker, coronaire hartziekte, beroerte en depressie, stelt het Trimbos. Het Trimbos noemt slaapvoorlichting en het bevorderen van de slaaphygiëne als mogelijkheden voor preventie.

 

Gevolgen

Niet voldoende of niet goed slapen kan dus forse gevolgen hebben. Mensen die slecht slapen verzuimen meer of vaker, maar de gevolgen verspreiden zich over verschillende terreinen.

  • Cognitief: concentratieproblemen, lagere informatieverwerking en -opslag, moeite met plannen en overzicht houden, meer fouten, minder goed geheugen.
  • Emotioneel: lager empathisch vermogen, mindere sociale vaardigheden, negatievere inslag, lager probleemoplossend vermogen, minder besluitvaardig, meer risicovol en impulsief gedrag.
  • Fysiek: meer uitval, minder herstel van spieren, botten, spijsvertering, insuline en immuunsysteem.
  • Medisch: hoge bloeddruk, hartproblemen, diabetes, chronische pijnen, longaandoeningen, maag-darmproblemen, migraine, depressie, dementie.
  • Financieel: slaapproblemen kosten de samenleving 4,5 miljard per jaar.

 

Wat kan werknemer eraan doen?

Er zijn heel veel soorten slaapproblemen, maar alleen apneu en restless legs hebben een medische oorzaak. De rest wordt veroorzaakt door gedragszaken – veelal leefstijl – waarop invloed mogelijk is. Denk aan bewegen, roken, alcohol, voeding, ontspanning en blootstelling aan licht. Maar ook regelmaat en rituelen, een gezonde slaapomgeving en vertrouwen spelen een rol. Over het algemeen zaken die aangepakt kunnen worden. Dat kan soms best lastig zijn. Voor uw medewerkers is het belangrijk dat zij zich gehoord voelen in uw organisatie, dat u hen serieus neemt en probeert te ondersteunen.

Een goede nachtrust begint vaak al overdag. Op de site van de Hersenstichting staan handige tips.

 

Wat kunt u als werkgever doen?

Het belangrijkste is: aandacht hebben voor slaapproblemen, het signaleren van slecht slapende werknemers, slecht slapen bespreekbaar maken en oplossingen aanbieden, die hebben vaak te maken met leefstijl. Dat kan op meerdere manieren:

  • Zet aandacht voor slaap op de agenda, bijvoorbeeld in werkoverleg.
  • Bied een preventief spreekuur van de bedrijfsarts aan.
  • Stimuleer lichaamsbeweging en een gezonde leefstijl.
  • Bied een slaapworkshop of –training aan.
  • Beperk werkstress.
  • Stimuleer lichaamsbeweging, ook op kantoor.
  • Maak afspraken over tot hoe laat mensen ’s avonds uiterlijk mogen doorwerken.
  • Voer een ‘afkickkwartier’ in aan het eind van de dag, zodat werk op het werk blijft.
  • Maak werkafspraken of plan het rooster met aandacht voor slaap.

 

Hulp van HumanCapitalCare

Voor veel werkgevers lost HumanCapitalCare vraagstukken rondom stress en slapen op.

  • We bieden uitgebreide workshops aan over slaap, toegespitst op het probleem binnen uw organisatie. Organisaties met onregelmatige werktijden of ploegendiensten vragen bijvoorbeeld om een andere aanpak. In deze interactieve workshops gaan we in op theorie en bieden we veel praktische handvaten.
  • We kunnen in het preventief medisch onderzoek een module over slaap opnemen zodat u zicht krijgt op slaapproblemen binnen uw organisatie.
  • Als blijkt dat medewerkers last hebben van slaapproblemen kunnen ze doorverwezen worden voor coaching. We hebben een samenwerking met de Sleep-e-clinic. Zij verzorgen snelle, effectieve en betaalbare thuismetingen en behandelingen van slaapproblemen om vast te stellen of (én in welke mate) iemand last heeft van slaapproblemen. Ze verbeteren slaap en verwijzen zo nodig door.
  • In de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) kunnen we ‘slaap’ opnemen als arbeidsrisico.
  • De preventieve inzet van bijvoorbeeld een bedrijfsarts om slaapproblemen op voorhand aan te pakken.

 

Relatie met stress

Hoe langer we wakker en actief zijn, hoe groter de slaapdruk wordt. Na een nacht slaap zijn we meestal fit en actief, en na een drukke dag willen we maar al te graag slapen. De slaapdruk neemt niet alleen toe naarmate we langer wakker zijn, maar is ook gerelateerd aan de activiteit gedurende de dag. Ook stress speelt een belangrijke rol: stress verslechtert slaap en slechte slaap verergert weer stress. Dat concludeert arbeidspsycholoog Michelle van Laethem in haar promotie-onderzoek naar de relatie tussen werkstress en slaap. Volgens haar is het een vicieuze cirkel. Want enerzijds heeft werkstress een ongunstig effect op iemands slaapkwaliteit. En anderzijds is de slechte nachtrust een voorspeller van verhoogde werkstress. Met een flinke bijrol voor piekeren als tussenstap: van stress ga je piekeren en dat zorgt voor een slechtere nachtrust. Alle reden om werkdruk en stress aan te pakken.

 

Info of contact?

HumanCapitalCare helpt u graag, wat voor vraagstuk u ook hebt. Neem vrijblijvend contact met ons op voor meer informatie.

 

 

 

terug naar overzicht